Η κιθάρα είναι ένα από τα πιο προσιτά και δημοφιλή μουσικά όργανα. Για πολλούς, αποτελεί την πρώτη επαφή με τη μουσική, συχνά συνδεδεμένη με μια επιθυμία να εκφραστούν ή να πλησιάσουν έναν ήχο που τους έχει αγγίξει.
Πολλοί άνθρωποι ξεκινούν να τη μαθαίνουν, είτε ως μια πρώτη επαφή με τη μουσική είτε ως συνέχεια ενός προσωπικού ενδιαφέροντος.
Παρόλα αυτά, αρκετοί σταματούν στην πορεία.
Το ερώτημα που προκύπτει δεν αφορά μόνο τη δυσκολία του οργάνου, αλλά κυρίως τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η μαθησιακή διαδικασία.
Όταν η εκμάθηση ακολουθεί έναν προκαθορισμένο ρυθμό
Στη μουσική εκπαίδευση, η εκμάθηση της κιθάρας συχνά βασίζεται σε συγκεκριμένα προγράμματα. Υπάρχουν επίπεδα, ασκήσεις, ρεπερτόριο και μια σαφής προσδοκία για το πόσο γρήγορα “πρέπει” να προχωρήσει ένας μαθητής.
Αυτή η δομή προσφέρει οργάνωση και κατεύθυνση. Όμως, όταν εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους, δημιουργεί μια σταθερή γραμμή εξέλιξης που δεν ανταποκρίνεται απαραίτητα στην πραγματικότητα κάθε μαθητή.
Η προσδοκία της ταχύτητας εισάγει συχνά μια μορφή πίεσης. Ο μαθητής καλείται να προσαρμοστεί σε έναν ρυθμό που δεν έχει επιλέξει ο ίδιος.
Και αυτό, πολλές φορές, γίνεται αισθητό ήδη από τα πρώτα στάδια της μάθησης.
Και σε αυτό το σημείο, η μάθηση αρχίζει να απομακρύνεται από τον άνθρωπο.
Ο ρυθμός της μάθησης δεν είναι ίδιος για όλους
Κάθε μαθητής έχει τον δικό του τρόπο να μαθαίνει και τον δικό του ρυθμό να εξελίσσεται.
Υπάρχουν μαθητές που χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να εξοικειωθούν με το όργανο, να σταθεροποιήσουν τις κινήσεις τους και να αποκτήσουν άνεση.
Υπάρχουν και μαθητές που προχωρούν πιο γρήγορα, κατανοούν άμεσα και προσαρμόζονται εύκολα σε νέες απαιτήσεις.
Και οι δύο αυτές περιπτώσεις είναι απολύτως φυσιολογικές.
Ο σεβασμός στον ρυθμό της μάθησης δεν σημαίνει επιβράδυνση. Σημαίνει αναγνώριση του πραγματικού ρυθμού του κάθε μαθητή — είτε αυτός είναι πιο αργός είτε πιο γρήγορος.
Ακόμη και οι μαθητές που εξελίσσονται γρήγορα χρειάζονται ένα σταθερό πλαίσιο. Χωρίς καθοδήγηση, η ταχύτητα μπορεί να οδηγήσει σε επιφανειακή κατανόηση και όχι σε ουσιαστική αφομοίωση.
Ο ρυθμός της μάθησης δεν είναι θέμα ταχύτητας. Είναι θέμα ευθυγράμμισης.
Είναι ο τρόπος με τον οποίο ο μαθητής νιώθει ότι μπορεί να συνεχίσει χωρίς να χάνει τη σύνδεση με αυτό που κάνει.
Η κιθάρα ως σχέση και όχι ως σύνολο τεχνικών
Η κιθάρα δεν είναι μόνο ένα σύνολο ασκήσεων που πρέπει να κατακτηθούν. Δεν είναι μόνο τεχνική ακρίβεια ή εκτέλεση συγκεκριμένων κομματιών.
Είναι ένα μέσο μέσα από το οποίο ο μαθητής έρχεται σε επαφή με τον ήχο, τον ρυθμό και τη δική του μουσική έκφραση.
Η εξοικείωση με το όργανο απαιτεί χρόνο. Τα δάχτυλα χρειάζονται επανάληψη για να αποκτήσουν άνεση, το σώμα χρειάζεται προσαρμογή και η ακοή χρειάζεται καλλιέργεια.
Όταν η διαδικασία αυτή γίνεται με σεβασμό στον ρυθμό του μαθητή, η κιθάρα παύει να είναι υποχρέωση και αρχίζει να γίνεται σχέση.
Μια σχέση που χτίζεται σταδιακά και αποκτά νόημα μέσα από την εμπειρία.
Τι αλλάζει όταν ο μαθητής ακολουθεί τον δικό του ρυθμό
Όταν η μαθησιακή διαδικασία ευθυγραμμίζεται με τον ρυθμό του μαθητή, η πίεση μειώνεται και η κατανόηση ενισχύεται.
Ο μαθητής δεν προσπαθεί απλώς να “προλάβει” ένα πρόγραμμα. Αρχίζει να αντιλαμβάνεται τη λογική πίσω από αυτό που κάνει.
Η εξάσκηση αποκτά νόημα και η επανάληψη παύει να είναι μηχανική.
Σε τέτοιες συνθήκες, ο μαθητής:
- επιστρέφει πιο εύκολα στο μάθημα,
- αντέχει περισσότερο τη δυσκολία,
- και χτίζει μια σταθερή σχέση με το όργανο.
Η πρόοδος μπορεί να είναι διαφορετική σε κάθε στάδιο, αλλά γίνεται πιο ουσιαστική και διαρκής.
Η συμβολή ενός υποστηρικτικού εκπαιδευτικού πλαισίου
Ο ρόλος του δασκάλου στη μουσική εκπαίδευση δεν είναι μόνο να καθοδηγεί τεχνικά. Είναι να αναγνωρίζει τον ρυθμό του μαθητή και να προσαρμόζει τη διαδικασία χωρίς να αλλοιώνει τον στόχο.
Ένα υποστηρικτικό εκπαιδευτικό πλαίσιο δημιουργεί τις συνθήκες για αυτή την προσαρμογή.
Σε οργανωμένα προγράμματα όπως τα μαθήματα κιθάρας, η εκμάθηση δεν βασίζεται αποκλειστικά σε μια προκαθορισμένη πορεία, αλλά προσαρμόζεται στις ανάγκες και στις δυνατότητες κάθε μαθητή.
Παράλληλα, η συνολική μουσική καλλιέργεια παίζει σημαντικό ρόλο. Μέσα από δραστηριότητες όπως τα μαθήματα φωνητικής, ο μαθητής αναπτύσσει καλύτερη αίσθηση του ρυθμού, της ακουστικής αντίληψης και της μουσικής συνοχής, στοιχεία που ενισχύουν και την εκμάθηση της κιθάρας.
Η μουσική ως προσωπική διαδρομή
Η μουσική εκπαίδευση δεν είναι μια γραμμική διαδικασία με κοινό ρυθμό για όλους.
Κάθε μαθητής διαμορφώνει τη δική του πορεία, με διαφορετικά στάδια, διαφορετικές ταχύτητες και διαφορετικές ανάγκες.
Η κιθάρα, σε αυτό το πλαίσιο, δεν είναι απλώς ένα όργανο προς εκμάθηση. Είναι μέρος μιας προσωπικής διαδρομής που εξελίσσεται στον χρόνο.
Η μουσική δεν είναι αγώνας ταχύτητας.
Είναι μια διαδικασία συντονισμού.
Και όταν αυτός ο συντονισμός βρεθεί, η μάθηση αποκτά φυσικότητα και διάρκεια.
Και σε ένα περιβάλλον που στηρίζει αυτή τη φιλοσοφία, όπως το ωδείο AMS στη θεσσαλονίκη, η μάθηση αποκτά βάθος, συνέχεια και ουσιαστικό νόημα.
Σχόλια